آنفلوآنزای (H1N1) A
یك بیماری ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی است که به انواع مختلف A ، B و C تقسیم بندی می شود. ویروس نوع A این بیماری كه بیشتر مسئول اپیدمی های بزرگ و وسیع است با توجه به گیرنده های سطح ویروس به گروه های مختلف H1N1 ، H3N2 ، H2N1 تقسیم بندی می شود كه در سال های اخیر گروه های H5N1،H7N1 و H9N1 این ویروس نیز مسئول آنفلوآنزای پرندگان بود.
با ابتلاء به ویروس جدید AH1N1 (مسئول همه گیری جهانی اخیر) در كشور مكزیك (اول فروردین 88) در عرض 2 الی 3 ماه این بیماری به كل كشورهای جهان گسترش یافته و در حال حاضر جزو بیماری های به شدت واگیردار محسوب می شود كه از طریق قطرات تنفسی آلوده انتقال می یابد.
با توجه به اینكه این بیماری بیشتر در بین افرادی كه به نگهداری از خوك مشغول بودند شایع بود. بنابراین به اشتباه به اسم آنفلوآنزای خوكی معروف شد كه بلافاصله توسط سازمان بهداشت جهانی تصحیح شده و به نام آنفلوآنزای AH1N1 جدید معرفی گردیده است.
علائم ابتلاء به آنفلوآنزای A
این بیماری با علائمی همچون تب ناگهانی، گلودرد، سرفه، آبریزش بینی، دردهای مفصلی و عضلانی، اسهال و استفراغ در بعضی از بیماران با دوره نهفتگی 2 تا 7 روزه بروز می كند كه از دوران نهفتگی تا دوران بهبودی كاملا واگیردار بود و توانایی سرایت دارد. مبتلایان به این بیماری در صورت بروز شدید به بستری شدن نیاز خواهند داشت ولی در اكثر موارد یعنی بیش از 90 درصد به صورت سرپایی با یك دوره درمان علامتی بهبود می یابند. كودكان زیر 5 سال، سالمندان بالای 65 سال، مبتلایان به بیماری های مزمن تنفسی و قلبی، آسم، دیابت و بیماران مبتلا به نقص سیستم ایمنی در خطر ابتلاء به این بیماری قرار دارند.
آنفلوآنزای A چگونه درمان می شود؟
در موارد شدید كه منجر به بستری فرد مبتلا می شود اقدامات درمانی با داروهای ضدویروسی قوی صورت می گیرد كه 5/0 تا 8/0 درصد موارد بیماری به مرگ منتهی می شود و این میزان كمی كمتر از موارد مرگ در بیماری آنفلوآنزای فصلی است به این دلیل كه میزان ابتلاء در مورد آنفلوآنزای جدید خیلی بالا خواهد بود بنابراین درصد كمتری از مرگ و میر در این بیماری به صورت تعداد زیادی مشخص می شود. ویروس آنفلوآنزای A بیشتر سرمادوست بوده و پیش بینی می شود با فرا رسیدن فصل سرما میزان ابتلاء به این بیماری بیشتر شده و تعداد افراد زیادی در فصل های پاییز و زمستان به این بیماری مبتلا شوند.
واكسنی برای جلوگیری از ابتلاء به این بیماری وجود دارد؟
در حال حاضر واكسن مناسبی برای درمان این بیماری تولید نشده و واكسن آنفلوآنزای فصلی جدید 2009 كه در داروخانه ها موجود است نیز نسبت به این بیماری ایمنی ایجاد نكرده و صرفا برای آنفلوآنزای فصلی رایج ایمنی ایجاد می كند.
تعداد مبتلایان به این بیماری به چند نفر رسیده است؟
اكثریت كشورهای جهان ابتلاء به این بیماری را گزارش كرده اند. در كشور ما نیز 285 نفر مورد ابتلاء به این بیماری وجود داشته كه 10 نفر مبتلایان از شهرستان های تبریز، عجب شیر، سراب و مراغه استان آذربایجان شرقی هستند. در حال حاضر از موارد احتمالی ابتلاء به این بیماری دارای سابقه سفر به كشورهای خارجی در مبادی ورودی و نیز بیماران بستری در بیمارستان ها نمونه برداری شده و موارد سرپایی بدون سابقه سفر به كشورهای خارجی نیازی به نمونه برداری ندارند. تمامی موارد مبتلا به این بیماری در كشور و استان به صورت سرپایی و گاها با بستری شدن تحت درمان كامل قرار گرفته اند و تنها یك مورد منجر به مرگ در كل كشور تا به حال توسط معاونت سلامت وزارت بهداشت و درمان گزارش گردیده است. متوفی زنی 36 ساله بوده که اعتیاد به مواد مخدر داشته و دچار عوارض بیماری شده و فوت نموده است.
چه تمهیداتی برای بستری شدن مبتلایان احتمالی در نظر گرفته شده است؟
5 بیمارستان امام رضا(ع)، سینا، الزهراء، ارتش و محلاتی در سطح شهر تبریز به همراه بیمارستان امیرالمؤمنین(ع) مراغه در استان برای بستری كردن مبتلایان احتمالی در حال آماده باش كامل قرار دارند و در صورت افزایش احتمالی موارد بستری، تعداد بیمارستان ها قابل افزایش خواهد بود.همچنین امكانات دارویی ضد ویروسی به میزان كافی در اختیار معاونت بهداشتی دانشگاه تبریز و بیمارستان های منتخب قرار داده شده است.
چگونه می توان از ابتلاء به بیماری آنفلوآنزای A پیشگیری كرد؟
شست و شوی دست ها به طور مرتب با آب و صابون، پوشاندن دماغ و دهان در هنگام عطسه و سرفه، پرهیز از تماس با اشیاء و سطوحی كه ممكن است آلوده باشند مخصوصا در اماكن عمومی، پرهیز از دست زدن به دهان، بینی و چشم ها، ماندن در منزل و استراحت كامل به همراه استفاده از رژیم غذایی (خوردن مایعات فراوان)، استفاده از داروهای تجویز شده توسط پزشكان، رعایت فاصله مناسب 2/1 متری با فرد مبتلا، استفاده از سجاده نماز شخصی در مساجد و پرهیز از حضور در مجالس مذهبی در صورت ابتلاء به این بیماری در ایام ماه مبارک رمضان و پرهیز از بوسیدن و در آغوش كشیدن به هنگام احوالپرسی علی الخصوص با افراد بیمار دارای سابقه سفر به كشورهای خارجی از جمله مواردی است كه باید برای پیشگیری از ابتلاء به این بیماری رعایت شود.
همچنین به محض بروز علائم شدید این بیماری به مانند تنگی نفس شدید، احساس درد در قفسه سینه و خواب آلودگی و بی قراری در بزرگسالان و نیز نخوردن غذا و شیر در كودكان و بی قراری و خواب آلودگی آنان، مراجعه به پزشك ضروری است.
گفتگو: عقیله امامی